Zarówno komunizm, jak i neoliberalizm były ruchami mesjanistycznymi,
wykorzystującymi język rozumu i nauki, w istocie jednak napędzała je
wiara. Na pozór śmiertelnie sobie wrogie, oba te wyznania nie zgadzały
się jedynie co do doktrynalnego szczegółu ? czy drogą ludzkości do
ostatecznej doskonałości ma być powszechny socjalizm, czy globalny
demokratyczny kapitalizm. Podobnie jak marksistowski rewolucyjny
socjalizm, globalny wolny rynek wieszczył koniec historii. Jak było do
przewidzenia, historia wciąż trwa ? bogatsza o kilka kropel krwi.
Tak
jak większość oświeceniowych ideologii, komunizm i neoliberalizm były
obsesyjnie świeckie, a zarazem dogłębnie ukształtowane przez religię.
Wyczekując przyszłości, w której wszystkich ludzi jednoczyłby wspólny
sposób życia, obie ideologie zakorzenione były w poglądzie na historię
ludzkości, który można odnaleźć wyłącznie w zachodnim monoteizmie.
Marksizm oraz kult wolnego rynku to jedynie najnowsze z serii
oświeceniowych wyznań, w których chrześcijańska obietnica powszechnego
zbawienia odradza się w formie politycznego projektu powszechnej
emancypacji.
ze Wstępu autora
John Grey
John Gray
(ur. 1948), w latach 80. ideowy przywódca brytyjskiej Nowej Prawicy,
krzewiciel idei Hayeka, entuzjasta rządów Margaret Thatcher i autor
klasycznych prac na temat liberalizmu. Z czasem stał się jednym z jego
najbardziej oryginalnych krytyków. Obecne poglądy Graya lokują się poza
tradycyjną lewicą i prawicą, a on sam, jako nieprzejednany krytyk
oświecenia i wywodzącej się z niego mitologii postępu, pod wieloma
względami zbliża się do myśli konserwatywnej. W Polsce ukazały się takie
książki Graya, jak: Dwie twarze liberalizmu; Al-Kaida i korzenie
nowoczesności oraz Czarna msza: apokaliptyczna religia i śmierć utopii.